- २०८३ बैशाख १० बिहीबार
काठमाडौँ । बेलायतले धूम्रपान नियन्त्रणका लागि निकै कडा र ऐतिहासिक कदम चालेको छ ।
अब सन् २००८ पछि जन्मिएका व्यक्तिले जीवनभर सुर्तीजन्य पदार्थ किन्न नपाउने व्यवस्था गर्न लागिएको छ । सरकारले ‘सुर्तीजन्य तथा वेपसम्बन्धी विधेयक’ पारित गरिसकेको छ । संसदबाट पास भइसकेको यो विधेयक अब राजाबाट औपचारिक स्वीकृति पाएपछि कानुन बन्नेछ । यो व्यवस्था इङल्याण्ड, स्कटल्याण्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्याण्डमा लागू हुनेछ ।
सरकारका अनुसार सन् २०२७ जनवरी १ देखि यो कानुन कार्यान्वयनमा आउनेछ । त्यसपछि हरेक वर्ष सुर्ती किन्न पाउने न्यूनतम उमेर एक वर्षका दरले बढ्दै जानेछ । यस आधारमा सन् २००९ वा त्यसपछि जन्मिएका व्यक्तिले कानुनी रूपमा कहिल्यै चुरोट वा सुर्तीजन्य पदार्थ किन्न पाउने छैनन् ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार पसलहरूले ग्राहकको उमेर अनिवार्य जाँच गर्नुपर्नेछ । कम उमेरका व्यक्तिलाई सुर्ती बेचिएमा जरिवाना लाग्नेछ । साथै सुर्ती बिक्री गर्ने व्यवसायीले अनिवार्य दर्ता गर्नुपर्नेछ र यसको विज्ञापन तथा प्रचारमा कडाइ गरिनेछ ।
इलेक्ट्रोनिक चुरोट (वेप) मा पनि कडा नियम लागू गरिने भएको छ । विद्यालय, अस्पताल र बालबालिकाले प्रयोग गर्ने स्थानमा धूम्रपान पूर्ण रूपमा निषेध हुनेछ भने धेरै भित्री स्थानमा वेप प्रयोग गर्न पनि रोक लगाइनेछ ।
स्वास्थ्य अधिकारीहरूले यसलाई भविष्यका लागि ‘धूम्रपानरहित पुस्ता’ तयार गर्ने ऐतिहासिक कदमका रूपमा लिएका छन् । उनीहरूका अनुसार रोग लागेपछि उपचार गर्नु भन्दा सुरुमा नै रोकथाम गर्नु प्रभावकारी हुन्छ ।
सरकारी तथ्यांकअनुसार बेलायतमा हरेक वर्ष करिब ७६ हजार मानिस सुर्तीजन्य रोगका कारण ज्यान गुमाउछन् । क्यान्सर, मुटुरोग र फोक्सोसम्बन्धी समस्या यसको प्रमुख कारण हुन् ।
यद्यपि, केही व्यवसायी र आलोचकहरूले भने यस्तो कडा नीति भन्दा जनचेतना बढाउनु बढी प्रभावकारी हुने तर्क गरेका छन् । तर सरकार भने नयाँ पुस्तालाई सुरुदेखि नै सुर्तीबाट टाढा राख्न कडा कानुन आवश्यक रहेकोमा अडिग देखिएको छ ।
